Magazynowanie energii w domu staje się coraz bardziej popularnym tematem w kontekście rozwoju odnawialnych źródeł energii (OZE) oraz rosnących kosztów energii elektrycznej. Rozwiązania takie, jak domowe magazyny energii, pozwalają na gromadzenie nadwyżek wyprodukowanej energii i wykorzystywanie jej w dogodnym momencie. Jednak czy taka inwestycja jest opłacalna? Przyjrzyjmy się dokładnie zasadom działania, kosztom instalacji oraz potencjalnym oszczędnościom, jakie można uzyskać, korzystając z magazynów energii.

Na czym polega magazynowanie energii w domu?

Domowy magazyn energii to system, któru pozwala na przechowywanie nadwyżek energii elektrycznej, zwykle wyprodukowanej przez instalację fotowoltaiczną, i jej wykorzystanie w późniejszym czasie. Magazyny energii działają w oparciu o baterie litowo-jonowe, litowo-żelazowo-fosforanowe (LiFePO4) lub starsze technologie oparte na kwasie ołowiowym.

Kluczową funkcją magazynu jest zwiększenie autokonsumpcji energii w gospodarstwie domowym, czyli bezpośredniego wykorzystania energii wyprodukowanej przez panele fotowoltaiczne. Dzięki temu można zmniejszyć ilość energii oddawanej do sieci (np. w systemie net-meteringu) i uniezależnić się od ewentualnych przerw w dostawach prądu.

Dlaczego magazynowanie energii zyskuje na popularności?

W obliczu rosnących cen energii elektrycznej oraz coraz większej popularności odnawialnych źródeł energii, takich jak fotowoltaika, wiele gospodarstw domowych rozważa inwestycję w magazyny energii. Magazynowanie energii ma potencjał, aby zwiększyć autokonsumpcję, obniżyć rachunki za prąd oraz zapewnić niezależność energetyczną. Jakie są jeszcze inne powody, dla których zyskuje na popularności?

1. Malejąca opłacalność systemu net-meteringu: W 2022 roku w Polsce zmieniono zasady rozliczania energii produkowanej przez prosumentów, wprowadzając tzw. system net-billingu. W tym modelu nadwyżki energii są sprzedawane po cenie hurtowej (zwykle niższej niż cena energii kupowanej z sieci), co obniża opłacalność tradycyjnych instalacji fotowoltaicznych bez magazynu.

2. Rosnące ceny energii elektrycznej: W 2023 roku ceny energii elektrycznej dla gospodarstw domowych wynosiły średnio 0,88 zł za kWh. W sytuacji dalszych wzrostów cen magazyny energii mogą stanowić skuteczne zabezpieczenie przed wysokimi rachunkami.

3. Zwiększona niezależność energetyczna: Domowy magazyn energii pozwala na uniezależnienie się od dostawców energii, co jest szczególnie istotne w obszarach narażonych na częste przerwy w dostawie prądu.

Koszt instalacji magazynu energii

Cena zakupu i instalacji magazynu energii jest uzależniona od jego pojemności, rodzaju baterii oraz dodatkowych elementów, takich jak inwerter hybrydowy czy systemy zarządzania energią (EMS).

Przykładowe koszty magazynów energii:

• Magazyn o pojemności 5 kWh: 20 000–25 000 zł

• Magazyn o pojemności 10 kWh: 35 000–45 000 zł

• Magazyn o pojemności 15 kWh: 50 000–65 000 zł

Do tych kosztów należy doliczyć instalację, której cena wynosi od 2000 do 5000 zł w zależności od złożoności systemu i rodzaju posiadanej instalacji fotowoltaicznej.

Kalkulacja kosztów magazynów energii i oszczędności - czy to ma sens?

Aby ocenić opłacalność inwestycji w domowy magazyn energii, należy uwzględnić kilka kluczowych czynników:

1. Roczne zużycie energii przez gospodarstwo domowe

2. Produkcję energii przez instalację fotowoltaiczną

3. Pojemność magazynu energii

4. Różnicę między ceną kupna energii a ceną jej sprzedaży w systemie net-billingu

5. Ewentualne dofinansowania zakupu magazynu

Przykład 1: Gospodarstwo domowe z instalacją fotowoltaiczną 2,16 kWp

W przypadku klienta indywidualnego, który posiada standardowego operatora energii oraz profil konsumpcji dot. całodniowego zużycia energii, zakładamy, że roczne zużycie energii elektrycznej wynosi w roku kalendarzowym średnio 2 000 kWh.

Bez magazynu energii

W przypadku gdy gospodarstwo posiada wyłącznie instalację fotowoltaiczną o mocy ok. 2,16 kWp, średnia oszczędność roczna i przychód z nadwyżej wynosi ok. 1 535 zł. Instalacja (o ile cena prądu nie wzrośnie), powinna zwrócić się w ciągu 5,3 lat.

Z magazynem energii

Zakładając, że w gospodarstwie domowym zamontowany zostanie magazyn energii, o sugerowanej mocy 3,24 kWh, oczywiście rosną same koszty instalacji. Jednak zwiększa się także roczna oszczędność i przychód ze sprzedaży nadwyżek do kwoty 2 148 zł.

Przykład 2: Gospodarstwo domowe z instalacją fotowoltaiczną 12 kWp

W drugiej sytuacji mamy do czynienia również z klientem indywidualnym lub gospodarstwem, które posiada standardowego operatora energii oraz profil konsumpcji dot. całodniowego zużycia energii, zakładamy, że roczne zużycie energii elektrycznej wynosi w roku kalendarzowym średnio 12 000 kWh.

Bez magazynu energii

W przypadku gdy gospodarstwo posiada wyłącznie instalację fotowoltaiczną o mocy ok. 12 kWp, średnia oszczędność roczna i przychód z nadwyżej wynosi ok. 8 818,45 zł. Instalacja (o ile cena prądu nie wzrośnie), powinna zwrócić się w ciągu 5,2 lat.

Z magazynem energii

Zakładając, że w gospodarstwie zamontowany zostanie magazyn energii, o sugerowanej mocy 18 kWh, oczywiście rosną same koszty instalacji. Jednak zwiększa się także roczna oszczędność i przychód ze sprzedaży nadwyżek do kwoty 12 544,36 zł, a inwestycja zwróci się po 6,5 roku.

Jak obliczyć opłacalność inwestycji?

Aby dokładnie oszacować opłacalność inwestycji w magazyn energii, należy przeprowadzić szczegółową analizę, uwzględniając:

• Koszty początkowe: Suma kosztów zakupu, instalacji i dodatkowych prac.

• Przychody: Oszczędności na rachunkach za prąd, przychody ze sprzedaży energii oraz inne korzyści.

• Okres zwrotu inwestycji: Czas, po jakim inwestycja się zwróci.

• Wartość rezydualna: Wartość magazynu po zakończeniu okresu użytkowania.

Czas zwrotu inwestycji

Czas zwrotu inwestycji w magazyn energii zależy od wielu czynników, w tym kosztów zakupu, wysokości rachunków za prąd oraz stopnia autokonsumpcji. Średnio czas ten wynosi od 7 do 15 lat. Przy dostępnych dotacjach oraz rosnących cenach energii elektrycznej, niektóre gospodarstwa mogą osiągnąć zwrot nawet w krótszym czasie.

Korzyści niematerialne z magazynowania energii

Choć kalkulacje finansowe nie zawsze uzasadniają inwestycję w magazyn energii, istnieją inne korzyści:

1. Zabezpieczenie przed przerwami w dostawie prądu: Magazyny energii mogą pełnić rolę zasilania awaryjnego, co jest szczególnie ważne w przypadku domów z urządzeniami wymagającymi stałego zasilania (np. pompy ciepła).

2. Zwiększona autokonsumpcja energii: Dzięki magazynom energii gospodarstwo domowe może wykorzystać nawet 95% energii wyprodukowanej przez instalację fotowoltaiczną.

3. Ochrona przed wzrostami cen energii: Własny magazyn pozwala na przechowywanie energii w okresach jej niskiego kosztu i wykorzystywanie w okresach szczytowych, gdy ceny są wyższe.

Czy magazynowanie energii jest opłacalne?

Obecnie inwestycja w domowy magazyn energii nie zawsze jest opłacalna z punktu widzenia ekonomicznego, zwłaszcza w gospodarstwach domowych, które korzystają z małych instalacji fotowoltaicznych. Główne bariery to wysokie koszty zakupu i instalacji oraz ograniczone oszczędności w rachunkach za prąd.

Jednak warto pamiętać, że sytuacja może ulec zmianie w najbliższych latach z uwagi na:

• Spadek cen magazynów energii: Dzięki rozwojowi technologii ceny baterii litowo-jonowych systematycznie maleją.

• Rosnące ceny energii elektrycznej: Wzrost kosztów energii zwiększa atrakcyjność inwestycji w magazyn.

• Nowe programy wsparcia finansowego: Dofinansowania, takie jak w ramach programu „Mój Prąd”, mogą znacznie obniżyć koszt inwestycji.