W latach 2021-2022 wydano ok. 11 tys. odmów przyłączenia instalacji do sieci elektrycznej. Przeczytaj artykuł i dowiedz się, dlaczego wydano odmowy i co zrobić w razie jej otrzymania.

Gwarantowane przyłączenie instalacji fotowoltaicznej do sieci

Najpopularniejszą formą instalacji fotowoltaicznych w Polsce są tzw. mikroinstalacje. Ich moc nie przewyższa 50 kW. Na koniec 2022 r. w Polsce było 1,193 tys. takich instalacji. Produkowały one ok. 70% ogółu mocy, pochodzącej z fotowoltaiki. 

Właściciele fotowoltaiki mogą korzystać z:

• preferencyjnej formy rozliczenia za energię elektryczną,
• uproszczonych procedur i braku akcyzy, a także obniżenie podatku VAT i PIT za wyprodukowaną energię.

Warto zauważyć jednak, że aby czerpać te korzyści instalacja fotowoltaiczna musi być przyłączona do sieci. Zgodnie z art. 7 ust. 8d6 pkt 2, ustawy Prawo energetyczne zakłady elektryczne nie mogą odmówić przyłączenia do siebie mikroinstalacji fotowoltaicznych. 

Aby ten proces mógł się dokonać właściciel instalacji musi zgłosić ją do zakładu. OSD (Operator Systemu Dystrybucyjnego) w ciągu 30 dni od złożenia wniosku przyłącza instalację do sieci i wymienia licznik na dwukierunkowy na własny koszt.

Kiedy możliwa jest odmowa przyłączenia instalacji fotowoltaicznej do sieci?

Jedyną sytuacją, kiedy OSD może odmówić przyłączenia mikroinstalacji do sieci jest sytuacja, kiedy instalacja nie posiada odpowiednich certyfikatów.

Inaczej jest w przypadku małych (do 1 MW) i dużych (powyżej 1 MW) instalacji. Tej wielkości instalacje fotowoltaiczne w sposób znaczący wpływają na funkcjonowanie sieci. Inwestorzy powinni więc wcześniej wystąpić z wnioskiem do operatora o udostępnienie warunków przyłączenia.

OSD ma obowiązek przyłączenia danej instalacji do sieci po spełnieniu dwóch warunków:

• technicznych,
• ekonomicznych.

Jeśli któryś z nich nie jest spełniony — OSD ma prawo odmowy przyłączenia instalacji. Ta jest sprawdzana pod względem wpływu na pracę dystrybucyjną sieci. Jeżeli instalacja będzie dostarczać napięcie elektryczne wyższe niż 1 kV, konieczne jest również sporządzenie ekspertyzy wpływu na system elektromagnetyczny.

Decyzja odmowy przyłączenia instalacji fotowoltaicznej do sieci

W sytuacji, kiedy któryś z wyżej wymienionych warunków przyłączenia instalacji do sieci nie jest możliwy — OSD podejmuje decyzję odmowną. Dodatkowo OSD ma obowiązek:

• poinformować Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki o udzieleniu odmowy,
• poinformować inwestora o planowanych terminach rozbudowy sieci i możliwościach podłączenia instalacji,
• poinformować inwestora o aktualnych możliwościach podłączenia pod względem mocy.

Inwestor po otrzymaniu odpowiedzi na wniosek o podłączenie instalacji może zgodzić się na podłączenie mniejszej mocy do sieci lub przyjąć decyzję odmowną.

Najczęstsze powody odmowy podłączenia fotowoltaiki do sieci

OSD najczęściej jako powód odmowy przyłączenia instalacji do siebie podaje brak spełnienia warunków technicznych. W Polsce funkcjonuje 5 firm OSD: Tauron, Enea, PGE, Energa i spółka PSE. 

Zgodnie z raportem NIK z 2018 r.:

• 31% linii napowietrznych ma ponad 40 lat,
• 41% linii napowietrznych ma 20-40 lat,
• 30% stacji elektroenergetycznych ma ponad 40 lat,
• 38% stacji elektroenergetycznych ma 20-40 lat,
• 47% linii kablowych ma 20-40 lat.

Taki stan rzeczy powoduje, że sieci elektryczne nie są dostosowane do nagłego wzrostu zapotrzebowania inwestorów na podłączenie małych i dużych instalacji do sieci. Rynek OZE rozwinął się tak dynamicznie, że pod względem technicznym nie nadążały za tym trendem OSD.

Kolejną przyczyną dużej ilości odmów przyłączania instalacji fotowoltaicznych do sieci są zarezerwowane, ale niezrealizowane inwestycje OZE. Niektórzy inwestorzy, wnioskując o przyłączenie instalacji, nie chcą podłączać już postawionej instalacji, a sprawdzają jedynie możliwości. Przyjęcie wniosku skutkuje rezerwacją mocy przerobowej sieci i blokowaniem miejsca dla inwestycji już zrealizowanych. 

Co zrobić po otrzymaniu odmowy przyłączenia instalacji do sieci?

Możliwością, z której mogą skorzystać inwestorzy po otrzymaniu negatywnej odpowiedzi na wniosek o przyłączenie instalacji fotowoltaicznej do sieci, jest rozstrzygnięcie wątpliwości przez Prezesa URE (Urzędu Regulacji Energetyki). Urząd rozstrzyga kwestie dotyczące umowy i w razie braku porozumienia pomiędzy stronami — ustala jej warunki.

Po rozstrzygnięciu wątpliwości strony mają możliwość wystąpienia z odwołaniem od decyzji URE do Sądu Okręgowego Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie.